Gospodarka hiszpańska bije rekordy, ale ma ukryty problem, o którym mało kto mówi

• Gospodarka hiszpańska rośnie szybciej niż średnia UE, ale nadal ma najwyższą stopę bezrobocia w Europie, przekraczającą 10%.

• Rynek nieruchomości osiąga rekordowe poziomy – ceny przebiły szczyty z czasów bańki z 2008 r., co może wpływać na dostępność mieszkań i presję społeczną.

• Przemysł motoryzacyjny – strategiczny dla Hiszpanii – odnotowuje ponad 7% spadku produkcji, pogłębiając obawy o konkurencyjność kraju.

Gospodarka hiszpańska w obliczu niedoboru pracowników i rekordowego bezrobocia

Gospodarka hiszpańska stoi dziś przed pozornym paradoksem: pomimo solidnego wzrostu PKB oraz dużej aktywności przedsiębiorstw, Hiszpania nadal pozostaje krajem z najwyższą stopą bezrobocia w całej Unii Europejskiej – 10,4%. Analitycy zauważają, że problem nie wynika z braku wakatów, lecz z trudności w ich obsadzeniu, co wskazuje na głębokie niedopasowanie strukturalne między potrzebami firm a kwalifikacjami dostępnych pracowników.

Według danych portalu Indeed liczba ofert pracy publikowanych przez hiszpańskie przedsiębiorstwa wciąż jest 47% wyższa niż przed pandemią, co sytuuje gospodarkę hiszpańską w ścisłej europejskiej czołówce pod względem popytu na pracowników. Jednocześnie jednak nowe oferty – te publikowane w ciągu ostatnich siedmiu dni – rosną znacznie wolniej niż cały „stock” wakatów. Nowe ogłoszenia są jedynie o 40,7% wyżej niż przed pandemią, podczas gdy w dynamicznie rosnących gospodarkach, jak włoska, wskaźnik ten sięga 97%.

Analitycy oceniają, że taki rozdźwięk może świadczyć o problemach z szybkim pozyskiwaniem kandydatów. W efekcie oferty pozostają widoczne przez dłuższy czas, co zawyża ogólny poziom wakatów, ale nie oznacza realnego wzrostu zatrudnienia. Szczególnie zastanawiające jest to w świetle faktu, że hiszpańska gospodarka dysponuje aż 2,5 milionami osób aktywnie poszukujących pracy.

Strukturalne problemy rynku pracy

Reforma rynku pracy z 2021 r. znacząco ograniczyła umowy czasowe, obniżając ich udział z 25,2% do 15,1%. Choć zmiana ta poprawiła jakość zatrudnienia, wywołała jednocześnie efekt uboczny: firmy mają większą trudność w elastycznym zatrudnianiu, co zwiększa liczbę ofert, których nie są w stanie obsadzić.

Świadczy o tym również stagnacja liczby nowych wakatów, z której wynika, że wiele przedsiębiorstw utrzymuje ogłoszenia długo po ich dezaktualizacji, by zwiększyć pulę dostępnych kandydatów – co jednak rzadko przynosi efekt.

Napływ imigrantów jako kluczowy czynnik wzrostu zatrudnienia

Komisja Europejska zauważa w swojej najnowszej prognozie, że gospodarka hiszpańska w dużej mierze zawdzięcza swoją odporność rynkowi pracy zasilanemu imigracją. To właśnie napływ pracowników z zagranicy zapewnia przewidywany wzrost zatrudnienia w latach 2024–2026.

Jednak analitycy ostrzegają, że jeśli tempo migracji osłabnie, rynek pracy zacznie wyraźnie tracić dynamikę, co przełoży się na niższy wzrost konsumpcji i inwestycji. Już dziś widoczne są sygnały, że bezrobocie wśród mieszkańców Hiszpanii spada wolniej, a strukturalne niedopasowanie obejmuje szczególnie sektor usług oraz edukacji.

Rynek mieszkaniowy: historyczne ceny i rosnąca presja społeczna

Drugim filarem gospodarki hiszpańskiej, w którym pojawiają się wyraźne napięcia, jest rynek nieruchomości. Średnia cena metra kwadratowego mieszkania wolnorynkowego wzrosła do rekordowych 2153,4 Euro, przebijając szczyty z czasów bańki nieruchomościowej z 2008 r.

To najwyższy nominalny poziom w historii, przy wzrostach szczególnie silnych w regionach popularnych turystycznie – na Balearach, w Kantabrii czy w Walencji.

Analitycy zwracają uwagę, że choć ceny nominalne są rekordowe, po uwzględnieniu inflacji nadal znajdują się poniżej szczytu z 2008 r., który odpowiadał dzisiejszej wartości 2883 Euro/m². Nie zmienia to jednak faktu, że popyt rośnie szybciej niż podaż, a rosnące ceny wywierają presję na gospodarstwa domowe i zwiększają ryzyko wykluczenia mieszkaniowego.

Segment premium i nieruchomości młodsze

Mieszkania do pięciu lat od budowy kosztują już średnio 2.515 euro/m², a najdroższym rynkiem pozostaje Santa Eulalia del Río na Ibizie, gdzie ceny sięgają aż 6120 Euro/m². Kontrastem są miasta takie jak Puertollano, gdzie średnia wynosi zaledwie 631 euro.

Eksperci twierdzą, że rosnąca przepaść cenowa nie tylko odzwierciedla różnice regionalne, lecz także rosnący wpływ sektora turystycznego na strukturę własności. Coraz większa liczba mieszkań trafia na rynek najmu krótkoterminowego, co ogranicza dostępność ofert dla osób lokalnych.

Rynek pracy: umiarkowany wzrost i rosnące dyspoprporcje

Dane z hiszpańskiego Ministerstwa Pracy pokazują, że działalność na rynku zatrudnienia utrzymuje umiarkowane tempo. W lipcu liczba afiliowanych pracowników wzrosła o 4408, co stanowi rezultat słabszy niż w latach poprzednich.

Zatrudnienie w sektorze edukacji tradycyjnie spadło, tym razem aż o 123 699 miejsc pracy, a sektor rolniczy również odnotował wyraźny regres. Jedynymi wyraźnie rosnącymi branżami okazały się:

• służba zdrowia i opieka społeczna – ponad 56 tys. nowych pracowników,

• handel – ponad 48 tys. nowych etatów,

• administracja publiczna.

Warto podkreślić, że cały wzrost zatrudnienia netto w lipcu dotyczył mężczyzn, podczas gdy liczba pracujących kobiet spadła.

Eksperci twierdzą, że choć reforma z 2022 r. ograniczyła umowy czasowe, nie rozwiązała problemu masowych, sezonowych zwolnień w edukacji oraz w rolnictwie. Oznacza to, że gospodarka hiszpańska wciąż nie wyszła z pułapki sezonowości, mimo definitywnej zmiany struktury umów.

Przemysł motoryzacyjny: strategiczny sektor w zapaści

Ostatni filar gospodarki, który budzi poważne zaniepokojenie analityków, to sektor motoryzacyjny – jeden z najważniejszych dla hiszpańskiego eksportu.

W październiku 2025 r. hiszpańskie fabryki wyprodukowały 211 072 pojazdy – o 7,4% mniej niż rok wcześniej. W skali roku spadek produkcji wynosi już 5,4%, co jest wynikiem słabego popytu w Europie oraz transformacji fabryk dostosowujących się do nowych modeli.

Szczególnie trudna pozostaje sytuacja zakładu Ford Almussafes, który przechodzi kolejne restrukturyzacje i działa dziś na ułamku wcześniejszej wydajności, produkując tylko jeden model.

Przyszłość zależy od elektryfikacji

Z jednej strony produkcja aut elektrycznych spadła o 14,7%, ale z drugiej – produkcja hybryd plug-in wzrosła aż o 32,8%. Analitycy podkreślają, że kierunek zmian będzie kluczowy dla konkurencyjności kraju: Hiszpania musi przyspieszyć transformację, jeśli chce pozostać drugim największym producentem aut w Europie.

W eksporcie także dominuje tendencja spadkowa – wysyłka samochodów za granicę zmniejszyła się o 10,9% w porównaniu z rokiem poprzednim, a Europa ogranicza swoją aktywność zakupową.

Prognozy na 2025–2027: optymizm z domieszką niepokoju

Komisja Europejska podniosła prognozę wzrostu PKB dla Hiszpanii na 2025 r. do 2,9%, co czyni gospodarkę jedną z najszybciej rosnących w Europie. W 2026 r. dynamika ma obniżyć się do 2,3%, a w 2027 r. wynieść około 2%.

Deficyt budżetowy ma spaść do 2,5% w 2025 r. i 2,1% w 2026 r., a dług publiczny do 100% PKB. Inflacja ma utrzymać się w pobliżu celu EBC – około 2–2,6%.

Analitycy zwracają jednak uwagę, że główne ryzyka dotyczą słabnącej aktywności partnerów handlowych oraz wysokiego uzależnienia rynku pracy od migracji. Spowolnienie napływu pracowników może wywołać presję na wzrost wynagrodzeń i szybki wzrost kosztów pracy, co odbiłoby się na konkurencyjności.

Tabela: kluczowe dane makroekonomiczne gospodarki hiszpańskiej