Silny wzrost Chin ukrywa poważny problem gospodarki

• Chińska gospodarka przyspieszyła do 5% w I kwartale, wyraźnie powyżej oczekiwań rynku i szybciej niż w poprzednim kwartale.

• Silny przemysł i eksport maskują słabość popytu wewnętrznego, który pozostaje głównym problemem gospodarki.

• Przedłużający się konflikt na Bliskim Wschodzie może uderzyć w globalny handel, a tym samym w chiński model wzrostu oparty na eksporcie.

Wzrost PKB powyżej oczekiwań mimo globalnych napięć

Dane opublikowane przez chińskie biuro statystyczne pokazują, że gospodarka Państwa Środka rozwijała się w tempie 5% rok do roku w okresie styczeń–marzec, przyspieszając z poziomu 4,5% w poprzednim kwartale. Wynik okazał się wyraźnie lepszy od prognoz ekonomistów, które oscylowały wokół 4,8–4,9%.

W ujęciu kwartalnym gospodarka wzrosła o 1,3%, co jest najlepszym wynikiem od roku. Zdaniem rynku to sygnał, że Chiny na razie skutecznie amortyzują skutki konfliktu na Bliskim Wschodzie, który podnosi ceny surowców energetycznych i zwiększa presję inflacyjną na świecie.

Wzrost jest szczególnie istotny w kontekście polityki gospodarczej Pekinu. Władze wyznaczyły na ten rok cel wzrostu w przedziale 4,5%–5%, najniższy od ponad trzech dekad. Obecne dane sugerują, że jego realizacja pozostaje realna bez konieczności natychmiastowego luzowania polityki fiskalnej czy monetarnej.

Eksport i przemysł napędzają gospodarkę

Największym filarem wzrostu pozostaje sektor przemysłowy oraz eksport. Produkcja przemysłowa wzrosła w marcu o 5,7% rok do roku, wyraźnie powyżej oczekiwań rynku. Szczególnie silne były branże technologiczne, w tym produkcja półprzewodników, robotów przemysłowych oraz elektroniki.

Eksport w pierwszym kwartale wzrósł nawet o 15% rok do roku, co potwierdza, że globalny popyt na chińskie produkty nadal pozostaje relatywnie wysoki, mimo napięć handlowych i rosnącego protekcjonizmu.

Zdaniem ekonomistów to właśnie eksport pozwolił Chinom osiągnąć rekordową nadwyżkę handlową w ostatnich kwartałach. Jednocześnie jednak rosną obawy, że model wzrostu oparty na sprzedaży zagranicznej zaczyna osiągać swoje granice.

W ostatnich danych widać już pierwsze oznaki spowolnienia. W marcu eksport wzrósł jedynie o 2,5% rok do roku, co oznacza wyraźne wyhamowanie w porównaniu z wcześniejszymi miesiącami. Według analityków może to być efekt słabnącego popytu globalnego oraz rosnącej niechęci do importu w wielu gospodarkach.

Słaby konsument i problem strukturalny

W przeciwieństwie do przemysłu, popyt wewnętrzny pozostaje wyraźnie słabszy. Sprzedaż detaliczna wzrosła w marcu jedynie o 1,7% rok do roku, spadając z poziomu 2,8% w poprzednich miesiącach.

To sygnał, że chińskie gospodarstwa domowe wciąż zachowują ostrożność. Na ich decyzje wpływa kilka czynników: przedłużający się kryzys na rynku nieruchomości, niepewność dotycząca rynku pracy oraz rosnące bezrobocie w miastach, które sięgnęło 5,4%.

Dodatkowo inwestycje prywatne zaczęły spadać, co jest zjawiskiem rzadkim poza okresem pandemii. Nakłady na nieruchomości zmniejszyły się aż o 11,2%, co nadal ciąży całej gospodarce.

Zdaniem ekonomistów mamy do czynienia z coraz bardziej widoczną nierównowagą. Silna produkcja i eksport kontrastują ze słabym popytem krajowym. Taka struktura wzrostu zwiększa podatność gospodarki na szoki zewnętrzne.

Geopolityka i ceny energii jako główne ryzyko

Konflikt na Bliskim Wschodzie pozostaje jednym z kluczowych czynników ryzyka dla globalnej gospodarki. Wzrost cen ropy wpływa na koszty produkcji, transportu i inflację, co z kolei ogranicza popyt konsumpcyjny w wielu krajach.

Na razie Chiny stosunkowo dobrze radzą sobie z tym wyzwaniem, między innymi dzięki wcześniejszym inwestycjom w bezpieczeństwo energetyczne. Jednak zdaniem analityków długotrwały konflikt może zacząć negatywnie wpływać na wzrost w drugiej połowie roku.

Międzynarodowy Fundusz Walutowy już obniżył prognozy dla chińskiej gospodarki do 4,4% w 2026 roku, wskazując na pogorszenie globalnych warunków gospodarczych.

Dodatkowo coraz więcej krajów wprowadza działania ochronne dla własnych rynków, co ogranicza możliwości eksportowe Chin. W efekcie zdaniem rynku popyt na chińskie towary może stopniowo maleć.

Stabilny wzrost na kruchych fundamentach

Obecne dane pokazują, że chińska gospodarka wciąż potrafi generować solidny wzrost nawet w trudnym otoczeniu globalnym. Kluczową rolę odgrywa tutaj sektor przemysłowy oraz eksport, które działają jako bufor dla słabszych segmentów gospodarki.

Jednocześnie jednak struktura wzrostu budzi coraz większe obawy. Uzależnienie od eksportu w warunkach spowalniającej gospodarki światowej może stać się poważnym problemem w kolejnych kwartałach.

Brak wyraźnego odbicia popytu wewnętrznego oznacza, że każdy negatywny impuls z zewnątrz może mieć silniejsze przełożenie na dynamikę PKB. W takim scenariuszu Pekin może zostać zmuszony do wdrożenia bardziej zdecydowanych działań stymulacyjnych.

Zdaniem ekonomistów kluczowe będą najbliższe miesiące i decyzje władz dotyczące wsparcia konsumpcji oraz sektora prywatnego. To one zdecydują, czy obecne tempo wzrostu zostanie utrzymane.