USA wygrywa nową bitwę handlową z UE

• USA i UE porozumiały się co do 15% taryf na większość towarów – unikając wyższych, groźniejszych ceł.

• Unia zobowiązała się do zakupu amerykańskiej energii za 750 mld dolarów – mimo wątpliwości co do realności celu.

• Analitycy ostrzegają: porozumienie faworyzuje USA i może osłabić konkurencyjność europejskich firm.

Nowy rozdział w transatlantyckim handlu

Ogłoszone w Szkocji porozumienie handlowe pomiędzy USA a Unią Europejską jest największym zwrotem w polityce celnej od początku drugiej kadencji Donalda Trumpa. W jego ramach większość europejskich towarów eksportowanych do USA zostanie objęta 15-procentowym cłem, co oznacza znaczący wzrost względem dotychczasowych średnich stawek (około 1,2%). Choć umowa zapobiegała wdrożeniu znacznie wyższych – 30% lub nawet 50% – taryf, wielu ekspertów ocenia ją jako wyraźnie asymetryczną.

Analitycy twierdzą, że nowy układ może uderzyć w rentowność unijnych firm, zmusić część eksporterów do podniesienia cen lub zaakceptowania niższych marż. Skutki odczuje również konsument amerykański, choć prawdopodobnie z opóźnieniem. Kurs euro zareagował umocnieniem, osiągając poziom 1,18 USD, co odzwierciedla nadzieję rynków na krótkoterminową stabilizację, mimo że cała transakcja pozostaje nie w pełni sformalizowana.

750 miliardów dolarów za energię – ambitna obietnica czy polityczny symbol?

Jednym z filarów nowego układu jest deklaracja Unii Europejskiej dotycząca zakupu amerykańskiej energii o wartości 750 miliardów dolarów w ciągu trzech lat. Ma to obejmować ropę, gaz LNG oraz technologię jądrową – w tym małe reaktory modułowe (SMR), które nie są jeszcze dostępne komercyjnie. Z ekonomicznego punktu widzenia cel ten budzi ogromne wątpliwości.

Eksperci oceniają, że zarówno możliwości logistyczne UE, jak i podażowa zdolność USA są niewystarczające, by sprostać takim wolumenom. Przykładowo – w 2024 roku wartość całkowitego importu energii z USA do Europy nie przekroczyła 80 miliardów dolarów. Co więcej, wiele europejskich rafinerii potrzebuje zróżnicowanych źródeł surowców, a gaz LNG z USA – choć coraz istotniejszy – wciąż konkuruje z rynkami azjatyckimi.

Dodatkowym problemem są różnice regulacyjne, m.in. emisje metanu, które mogą zniechęcać do transakcji prywatne podmioty w Europie. Zatem choć polityczna deklaracja jest mocna, jej przełożenie na rzeczywisty wolumen dostaw pozostaje bardzo niepewne.

Europa w defensywie – porozumienie pod presją

Wielu europejskich analityków i liderów politycznych określiło porozumienie mianem „ustępstwa pod presją”. Przedstawiciele Francji i Niemiec zgodnie przyznają, że choć udało się uniknąć eskalacji, to cena tego kompromisu była wysoka. 15% taryfa na samochody i elektronikę uderzy w kluczowe sektory unijnej gospodarki, a brak precyzyjnych zapisów prawnych w umowie budzi dodatkowe ryzyko.

Unia, mimo wcześniejszych zapowiedzi tzw. „handlowej broni atomowej”, ostatecznie nie zdecydowała się na kontratak. Według analityków to świadomy wybór, wynikający z zależności od USA w zakresie bezpieczeństwa i eksportu, szczególnie w sytuacji rosnących napięć geopolitycznych.

Co więcej, porozumienie nie rozwiązuje wielu spornych kwestii: od regulacji technologicznych, przez normy rolnicze, po kwestię importu farmaceutyków i stali. W ocenie analityków umowa może jedynie opóźnić kolejną falę napięć – zwłaszcza jeśli Trump zdecyduje się na dalsze wykorzystywanie taryf jako narzędzia nacisku.

Reakcje rynków: ropa, waluty i oczekiwania inwestorów

Reakcja rynków była mieszana, choć w większości pozytywna. Ceny ropy wzrosły po ogłoszeniu umowy – Brent przekroczył 70 USD za baryłkę, a WTI osiągnęło 66,78 USD. Dodatkowy impuls stanowiła zapowiedź Trumpa o skróceniu ultimatum dla Rosji dotyczącego zakończenia wojny w Ukrainie z 50 do 10 dni. Rynek postrzega ten ruch jako sygnał eskalacji nacisku politycznego, który może zakłócić podaż surowców.

Z kolei kurs dolara umocnił się w piątek w reakcji na dobre dane makroekonomiczne z USA. Rynek zakłada, że Rezerwa Federalna nie będzie spieszyć się z kolejnymi obniżkami stóp procentowych. Inwestorzy koncentrują się obecnie na decyzjach banków centralnych w USA i Japonii, a także na wynikach kwartalnych największych spółek.

W tym kontekście kursy walut, w tym kurs euro względem dolara, będą odgrywać kluczową rolę w ocenie ryzyk i szans w wymianie handlowej. Stabilizacja relacji handlowych może sprzyjać aprecjacji wspólnej waluty, choć długofalowe efekty porozumienia będą zależeć od jego wdrożenia i reakcji rynku pracy oraz konsumentów.

Choć porozumienie USA–UE oddala widmo bezpośredniej wojny handlowej, jego długofalowy bilans pozostaje niejednoznaczny. Analitycy oceniają, że Stany Zjednoczone zyskały więcej, zarówno pod względem taryf, jak i zobowiązań inwestycyjnych i energetycznych. Unia Europejska, mimo że ochroniła pewne sektory, znalazła się w defensywie i będzie musiała szukać nowych sposobów wzmacniania swojej pozycji negocjacyjnej.

Przed Europą stoi trudne zadanie: utrzymanie konkurencyjności gospodarki przy jednoczesnym realizowaniu ambitnych celów klimatycznych i energetycznych. Nadchodzące miesiące pokażą, czy osiągnięte kompromisy przyniosą stabilność, czy też staną się początkiem nowej rundy napięć handlowych i geopolitycznych.