Rekordowe zadłużenie i gospodarka w kształcie litery K – USA na rozdrożu

• Zadłużenie amerykańskich gospodarstw domowych wzrosło do rekordowych 18,6 biliona dolarów, głównie za sprawą kredytów hipotecznych i kart kredytowych.

• Kredyty studenckie stały się największym źródłem zaległości w spłatach, a młodsze pokolenia są coraz bardziej obciążone finansowo.

• Sektor usług w USA powrócił do wzrostu, ale zatrudnienie wciąż maleje, co wskazuje na słabość rynku pracy i utrzymującą się niepewność gospodarczą.

Rosnące zadłużenie gospodarstw domowych – obraz rekordowych poziomów długu

Z najnowszego raportu nowojorskiego oddziału Rezerwy Federalnej wynika, że całkowite zadłużenie amerykańskich gospodarstw domowych osiągnęło w trzecim kwartale 2025 roku 18,6 biliona dolarów, co oznacza wzrost o 197 miliardów dolarów w porównaniu z poprzednim kwartałem. Od końca 2019 roku łączny dług wzrósł aż o 4,4 biliona dolarów. Największy udział w tym wzroście mają kredyty hipoteczne, których wartość sięgnęła 13,1 biliona dolarów, a także zobowiązania z tytułu kart kredytowych – rekordowe 1,23 biliona dolarów.

Według analityków Rezerwy Federalnej, mimo wzrostu zadłużenia, bilans gospodarstw domowych wciąż pozostaje relatywnie zdrowy, co zawdzięcza się stabilnym dochodom i ostrożniejszym standardom udzielania kredytów hipotecznych. Z drugiej jednak strony, coraz większe napięcie widoczne jest wśród młodych kredytobiorców. To właśnie oni – osoby w wieku od 18 do 29 lat – notują najwyższy poziom zaległości w spłacie zobowiązań, który sięga już 5%, czyli ponad dwa razy więcej niż rok wcześniej.

Szczególną uwagę zwraca sytuacja związana z kredytami studenckimi. Po czteroletniej przerwie w spłatach, spowodowanej pandemią, zaległości w tym segmencie osiągnęły najwyższy poziom w historii. Około 9,4% całkowitego długu studenckiego jest obecnie przeterminowane o ponad 90 dni, co stanowi wyraźny sygnał pogarszającej się kondycji finansowej młodych Amerykanów. Eksperci oceniają, że problem ten może mieć długofalowe skutki dla mobilności społecznej i wzrostu konsumpcji.

Warto zauważyć, że mimo wzrostu długu, ogólny poziom zaległości pozostaje umiarkowany. Około 4,5% zadłużenia znajduje się w fazie opóźnienia w spłacie, co jest wynikiem porównywalnym z okresem sprzed pandemii. To pokazuje, że – przynajmniej na razie – rynek kredytowy nie sygnalizuje ryzyka masowych niewypłacalności. Jednak narastające nierówności ekonomiczne i różnice w dostępie do kapitału wskazują, że stabilność ta może być krucha.

Kształt litery „K” – nowa rzeczywistość amerykańskiej gospodarki

Analitycy coraz częściej zwracają uwagę na zjawisko określane mianem „gospodarki w kształcie litery K”. Oznacza ono, że podczas gdy bogatsza część społeczeństwa powiększa swój majątek i utrzymuje wysoki poziom wydatków, gospodarstwa o niższych dochodach zmagają się z rosnącymi kosztami życia i malejącą siłą nabywczą.

Według danych Rezerwy Federalnej, 10% najbogatszych Amerykanów odpowiada obecnie za niemal połowę całkowitych wydatków konsumpcyjnych. W tym samym czasie coraz więcej osób z dolnych przedziałów dochodowych ogranicza swoje zakupy, przechodząc na tańsze alternatywy. W efekcie widać wyraźne rozwarstwienie: luksusowe marki, linie lotnicze i hotele notują wzrost sprzedaży, podczas gdy detaliści obsługujący mniej zamożnych klientów borykają się ze spadkiem popytu.

Eksperci zauważają, że to właśnie konsumpcja klasy wyższej podtrzymuje tempo wzrostu gospodarczego, maskując problemy niższych warstw społecznych. W dłuższej perspektywie taka struktura wzrostu może jednak okazać się niebezpieczna, ponieważ opiera się na ograniczonej grupie konsumentów. Federalny Komitet Otwartego Rynku (FOMC) stara się utrzymać równowagę poprzez obniżki stóp procentowych, jednak inflacja wciąż utrzymuje się powyżej celu 2%, co utrudnia podejmowanie decyzji o dalszej polityce monetarnej.

Sektor usług w USA odzyskuje siłę, ale rynek pracy wciąż rozczarowuje

Równolegle do rosnącego zadłużenia, amerykański sektor usług – stanowiący ponad dwie trzecie gospodarki – w październiku 2025 roku odnotował powrót do ekspansji. Indeks aktywności usługowej ISM (PMI) wzrósł do 52,4 punktu, osiągając najwyższy poziom od ośmiu miesięcy. To wynik lepszy niż oczekiwania ekonomistów, którzy prognozowali 50,8 punktu.

Największy wzrost odnotowano w nowych zamówieniach, które sięgnęły 56,2 punktu – najwyższego poziomu od jesieni 2024 roku. To pozytywny sygnał dla przedsiębiorstw, wskazujący na stopniowe odbudowywanie się popytu. Jednak wskaźnik zatrudnienia w sektorze usługowym pozostaje w strefie spadków – już piąty miesiąc z rzędu, co potwierdza, że firmy nadal ostrożnie podchodzą do rekrutacji. Analitycy tłumaczą ten trend niepewnością związaną z cłami importowymi, automatyzacją procesów oraz obawami przed skutkami długotrwałego przestoju rządowego.

Z kolei wskaźnik cen w sektorze usług wzrósł do 70 punktów – po raz pierwszy od 2022 roku przekraczając tę granicę. Wskazuje to na utrzymującą się presję inflacyjną, mimo sygnałów ochłodzenia koniunktury. Wielu ekonomistów uważa, że właśnie sektor usług jest dziś głównym źródłem inflacji bazowej, która pozostaje uporczywie wysoka.

Eksperci z ISM zwracają uwagę, że mimo poprawy w zamówieniach, przedsiębiorcy zachowują ostrożność i nie zwiększają zatrudnienia, co świadczy o braku wiary w trwałość ożywienia. Firmy z branż takich jak finanse, budownictwo i administracja publiczna sygnalizują spadki aktywności, podczas gdy handel detaliczny, transport i sektor opieki zdrowotnej raportują umiarkowany wzrost.

Polityka Fed, inflacja i perspektywy na kolejne kwartały

W ostatnich miesiącach Rezerwa Federalna obniżyła stopy procentowe o 25 punktów bazowych, aby złagodzić presję na rynek pracy i pobudzić wzrost gospodarczy. Jednak członkowie Fedu pozostają ostrożni. Część analityków ocenia, że utrzymujące się napięcia handlowe i niepewność dotycząca danych makroekonomicznych – wynikająca m.in. z długotrwałego przestoju rządu federalnego – mogą opóźnić kolejne decyzje o łagodzeniu polityki pieniężnej.

W opinii ekspertów, obraz gospodarki amerykańskiej jest pełen sprzeczności. Z jednej strony solidne dane z sektora usług i umiarkowany wzrost gospodarczy wskazują na odporność USA wobec globalnych zawirowań. Z drugiej – rosnące zadłużenie, presja inflacyjna oraz spowolnienie na rynku pracy stają się czynnikami ryzyka. Jeśli tempo wzrostu wynagrodzeń nie nadąży za inflacją, może dojść do dalszego ograniczenia konsumpcji, zwłaszcza wśród najmniej zamożnych gospodarstw domowych.

Nie można też pominąć wpływu geopolityki i polityki handlowej. Cła na import wciąż powodują zakłócenia w kontraktach i łańcuchach dostaw, podbijając ceny surowców i komponentów. Sąd Najwyższy USA rozpoczął analizę legalności tych ceł, co może mieć istotne znaczenie dla przyszłej polityki gospodarczej. Jednocześnie przedsiębiorstwa zaczynają inwestować w automatyzację i sztuczną inteligencję, aby zredukować koszty pracy – co z kolei ogranicza wzrost zatrudnienia w tradycyjnych sektorach.

Wszystko to składa się na gospodarkę o dwóch prędkościach: z jednej strony solidne dane makroekonomiczne i rekordowe wyniki sektora usług, z drugiej – narastające problemy społeczne, zadłużenie młodych Amerykanów i presja inflacyjna. W ocenie analityków, nadchodzące miesiące będą testem dla Rezerwy Federalnej i rządu USA, które muszą znaleźć delikatną równowagę między wspieraniem wzrostu a ograniczaniem ryzyka przegrzania gospodarki.