Europa może wygrać wojnę handlową z USA. Gospodarka USA spowalnia

Szybki przegląd

• Nowa polityka taryfowa USA wprowadza ryzyko inflacyjne i spowolnienie gospodarcze.

• Amerykańskie plany otwarcia 401(k) na kryptowaluty i private equity mogą zrewolucjonizować system emerytalny.

• Unia Europejska może być beneficjentem wojny handlowej, zyskując nowe przewagi konkurencyjne.

Powrót Trumpa i nowa rzeczywistość gospodarcza

Powrót Donalda Trumpa do Białego Domu to nie tylko kontynuacja jego charakterystycznego stylu rządzenia, ale również poważne przesunięcie w gospodarczym paradygmacie USA. Jego administracja z determinacją wdraża politykę „America First”, która oznacza m.in. wojnę celną na niespotykaną dotąd skalę, wzrost protekcjonizmu, a także otwarte próby ingerowania w niezależne instytucje ekonomiczne.

Średnia efektywna stawka celna w USA wzrosła już do 18%, co – zdaniem analityków – przekłada się na jeden z największych skoków obciążeń fiskalnych w historii kraju, odpowiadający około 1,8% PKB. Choć historycznie tak wysokie podatki byłyby uznawane za zabójcze dla wzrostu i konsumpcji, obecna reakcja rynków finansowych zdaje się temu przeczyć – przynajmniej na krótką metę.

Wall Street osiąga rekordowe poziomy, rentowności obligacji pozostają relatywnie stabilne, a inwestorzy nadal z optymizmem patrzą na amerykański rynek technologiczny i rozwój sztucznej inteligencji. Niemniej jednak eksperci ostrzegają, że efekt „wolnego wypalania” może jeszcze nadejść – z latami utraconego potencjału wzrostu i niższymi zwrotami z inwestycji.

Taryfy, które uderzają w Amerykanów

Choć administracja Trumpa przedstawia nowe taryfy jako narzędzie odzyskiwania pieniędzy dla USA, rzeczywistość gospodarcza jest bardziej brutalna – to importerzy i konsumenci w USA realnie ponoszą ich koszty. Nawet sekretarz skarbu przyznał w mediach, że to nie eksporterzy, ale amerykańskie firmy „piszą czek” z tytułu ceł.

Wzrost cen towarów importowanych może szybko przełożyć się na inflację, co potwierdzają już pierwsze dane. Analitycy przewidują wzrost inflacji w USA o 1 punkt procentowy oraz spadek tempa wzrostu PKB o 0,4 pp w perspektywie 12 miesięcy. Oznacza to, że strategia taryfowa staje się samonakręcającym się mechanizmem destabilizacji gospodarczej, szczególnie w sytuacji, gdy globalne łańcuchy dostaw wciąż nie odzyskały pełnej płynności po pandemii.

Rewolucja w systemie emerytalnym – ryzyko czy szansa?

Kolejnym kontrowersyjnym krokiem administracji Trumpa jest próba otwarcia systemu emerytalnego 401(k) na bardziej ryzykowne aktywa, takie jak kryptowaluty i fundusze private equity. Prezydencki dekret zobowiązuje agencje federalne do zmiany definicji „kwalifikowanych aktywów” zgodnie z ustawą ERISA.

Oznacza to potencjalną możliwość włączenia bitcoina, ethereum czy funduszy PE do planów emerytalnych milionów Amerykanów. Podczas gdy prywatny kapitał oferuje średni zwrot roczny na poziomie 13%, jego wysoka niepłynność i złożoność sprawiają, że może on nie być odpowiedni dla przeciętnego oszczędzającego.

Z kolei kryptowaluty, choć coraz popularniejsze wśród młodszych inwestorów, charakteryzują się ekstremalną zmiennością – ruchy rzędu 10% w ciągu jednego dnia są normą. Zdaniem analityków, choć taka reforma może zwiększyć dywersyfikację portfeli, niesie ogromne ryzyko, szczególnie w długim horyzoncie czasowym.

Europa: cichy zwycięzca wojny handlowej?

Podczas gdy USA eskaluje napięcia handlowe z wieloma partnerami, Unia Europejska wypracowała względnie korzystne porozumienie z Waszyngtonem. Nowe cła na produkty unijne wyniosą 15% – znacznie mniej niż grożone wcześniej 30%.

Wbrew powszechnej narracji, UE może wyjść z tej konfrontacji silniejsza niż wcześniej, przynajmniej w średnim terminie. Według modeli analitycznych, wzrost inflacji w Europie wyniesie zaledwie 0,2-0,3 pp, a spadek tempa wzrostu PKB – nie więcej niż 0,3 pp. Co więcej, zmiana układu ceł może przełożyć się na wzrost konkurencyjności europejskich eksporterów, zwłaszcza wobec Chin i Brazylii, które zostały dotknięte znacznie wyższymi taryfami.

Zwiększone inwestycje w USA oraz wzrost zamówień przemysłowych w krajach UE sugerują, że europejska gospodarka może wykorzystać obecny kryzys do umocnienia swojej pozycji na globalnym rynku. Choć krótkoterminowe skutki mogą być niejednoznaczne, długofalowo nowy układ handlowy może sprzyjać rozbudowie łańcuchów dostaw z udziałem europejskich firm.

Rynki finansowe stoją dziś w obliczu redefinicji podstawowych zasad, które przez dekady kierowały globalną ekonomią. Polityka taryfowa, otwarcie systemu emerytalnego na ryzykowne aktywa oraz zmieniające się relacje międzynarodowe – wszystko to tworzy nową mapę ryzyk i szans.

Choć na pierwszy rzut oka giełdy pozostają odporne na turbulencje, pod powierzchnią narasta napięcie, które może eksplodować w chwili, gdy inwestorzy przestaną wierzyć w „nową normalność”. Na tym tle, Europa – mimo początkowej krytyki – wydaje się przygotowana do czerpania strategicznych korzyści z nowych układów sił.