Amerykański rynek pracy w kryzysie: liczba bezrobotnych przewyższa oferty pracy

• Liczba bezrobotnych w USA przewyższyła liczbę dostępnych ofert pracy po raz pierwszy od kwietnia 2021 r.

• Napięcia handlowe i nowe cła osłabiają dynamikę zatrudnienia, szczególnie w sektorach wrażliwych na globalny handel.

• Fed zmaga się z dylematem – jak stymulować gospodarkę i jednocześnie utrzymać kontrolę nad inflacją.

Rynek pracy na zakręcie

Lipiec 2025 r. przyniósł dane, które wielu obserwatorów nazwało „momentem zwrotnym”. Według raportu JOLTS, liczba wakatów spadła do 7,18 mln – najniższego poziomu od dziesięciu miesięcy. Jednocześnie liczba osób bezrobotnych wzrosła do 7,2 mln, co oznacza, że po raz pierwszy od kwietnia 2021 r. więcej osób poszukiwało zatrudnienia, niż było dostępnych miejsc pracy. Jeszcze trzy lata temu rynek cieszył się komfortowym stosunkiem ponad dwóch ofert na jednego bezrobotnego – dziś ten wskaźnik spadł poniżej 1.

Analitycy twierdzą, że spowolnienie zatrudnienia nie jest już incydentem, lecz trwałym trendem. Przeciętne miesięczne przyrosty miejsc pracy od maja do lipca wyniosły zaledwie 35 tys., podczas gdy w poprzednich latach gospodarka generowała średnio około 180 tys. etatów miesięcznie. Szczególnie niepokojące są dane z sektora ochrony zdrowia i opieki społecznej – tradycyjnie stabilnej gałęzi gospodarki – gdzie liczba wakatów spadła aż o 181 tys.

Polityka handlowa i jej konsekwencje

Znaczący wpływ na sytuację mają cła wprowadzone przez administrację Donalda Trumpa. Ekonomiści podkreślają, że rosnące koszty importu uderzają w przedsiębiorstwa, zmuszając je do ograniczania kosztów, w tym redukcji zatrudnienia. Najbardziej odczuwają to sektory wrażliwe na globalny handel: produkcja przemysłowa, górnictwo czy logistyka. Dane pokazują, że spowolnienie dotyczy jednak także handlu detalicznego, rekreacji i usług profesjonalnych.

Warto zauważyć, że równocześnie spadła podaż pracy. Wynika to m.in. z ograniczenia imigracji – zarówno legalnej, jak i nielegalnej. Jeszcze kilka lat temu napływ pracowników z zagranicy był jednym z motorów dynamicznego wzrostu zatrudnienia. Obecnie liczba obcokrajowców w amerykańskiej sile roboczej spadła o około 1,6 mln osób, co pogłębia presję na rynek pracy.

Analitycy oceniają, że połączenie ceł, spadku imigracji oraz zmian demograficznych (starzenie się społeczeństwa, odchodzenie Baby Boomers na emeryturę) sprawia, że potencjał zatrudnienia w USA może być trwale ograniczony.

Fed i niepewność polityczna

Na tle tych danych rośnie presja na Rezerwę Federalną. Rynek oczekuje, że Fed zdecyduje się na obniżkę stóp procentowych, aby wesprzeć gospodarkę i złagodzić skutki słabnącego rynku pracy. Jednak decyzja ta nie jest oczywista – zbyt szybkie luzowanie mogłoby ponownie podsycić inflację.

Przewodniczący Fed w swoim wystąpieniu w Jackson Hole zwrócił uwagę na „ciekawą równowagę” – jednoczesny spadek popytu i podaży pracy. Zdaniem analityków oznacza to, że polityka pieniężna znajduje się dziś w wyjątkowo delikatnym punkcie: każdy nieostrożny ruch może pogłębić destabilizację rynku finansowego.

Nie bez znaczenia jest także czynnik polityczny. Decyzje personalne w administracji – w tym głośne zwolnienie szefa Biura Statystyki Pracy – budzą wątpliwości co do niezależności instytucji i stabilności procesu decyzyjnego. Analitycy zauważają, że takie działania mogą dodatkowo podkopywać zaufanie inwestorów i zwiększać zmienność na rynkach.

Konsekwencje dla gospodarki i rynków finansowych

Rynek pracy to jeden z kluczowych motorów gospodarki. Spadek dynamiki zatrudnienia oznacza niższe tempo wzrostu konsumpcji, a więc także wolniejsze przychody firm i słabsze wyniki giełdowe. W krótkim terminie inwestorzy spodziewają się większej zmienności na Wall Street, szczególnie w sektorach wrażliwych na konsumpcję i handel międzynarodowy.

W dłuższej perspektywie rodzi się pytanie: czy obserwowane spowolnienie to naturalne dostosowanie po latach dynamicznego odbicia po pandemii, czy początek głębszego kryzysu? Analitycy twierdzą, że jeśli Fed zdecyduje się na szybkie cięcia stóp, może to zapewnić krótkoterminową ulgę. Jednak strukturalne problemy – takie jak demografia czy napięcia handlowe – wymagają znacznie szerszych rozwiązań.

Obserwując obecną sytuację, można dostrzec podobieństwa do okresu poprzedzającego kryzys 2008 r., gdy spowolnienie na rynku pracy było jednym z pierwszych sygnałów ostrzegawczych. Choć dzisiejsze fundamenty gospodarki USA są silniejsze, rynek pracy wyraźnie traci dynamikę, a to sygnał, którego nie można lekceważyć.