Ukryty kryzys klasy średniej. Gospodarka wygląda dobrze tylko na papierze

• Oszczędności gospodarstw domowych w USA spadły do około 4%, najniżej od kryzysu finansowego z 2008 roku, co ogranicza zdolność do reagowania na szoki gospodarcze.

• Rosnące koszty energii, mieszkalnictwa i efekt ceł tworzą presję inflacyjną, mimo względnie stabilnych danych makroekonomicznych.

• Rynek pracy zaczyna wykazywać oznaki stagnacji, co w połączeniu z wysokimi kosztami życia prowadzi do realnego spadku poziomu życia klasy średniej.

Presja kosztowa wraca mimo wcześniejszego spadku inflacji

Po okresie względnego uspokojenia inflacji, gospodarka ponownie zaczyna odczuwać presję kosztową. Wzrost cen energii jest jednym z kluczowych czynników. Ceny ropy naftowej utrzymują się powyżej 100 dolarów za baryłkę, co przekłada się na wzrost kosztów paliw i energii. W niektórych segmentach ceny paliw wzrosły nawet o ponad 20% w skali miesiąca.

Jednocześnie sektor mieszkaniowy pozostaje jednym z głównych źródeł inflacji. Koszty związane z nieruchomościami odpowiadają za około 35% koszyka inflacyjnego, a ich dynamika nie wykazuje oznak wyraźnego spowolnienia. W efekcie, nawet przy stabilizujących się cenach innych dóbr, całkowita inflacja utrzymuje się na podwyższonym poziomie.

Dodatkowym elementem są opóźnione skutki polityki handlowej. Według danych instytucji finansowych, cła mogą podnieść inflację o około 1 punkt procentowy do połowy 2026 roku, co zwiększa presję na gospodarstwa domowe i ogranicza ich realną siłę nabywczą.

Rynek pracy wygląda stabilnie, ale pod powierzchnią narastają problemy

Na pierwszy rzut oka sytuacja na rynku pracy wydaje się stabilna. Stopa bezrobocia utrzymuje się w okolicach 4,4%, a liczba zwolnień pozostaje relatywnie niska. Jednak dane szczegółowe pokazują zupełnie inny obraz.

W jednym z ostatnich miesięcy gospodarka straciła około 92 tysięcy miejsc pracy, co jest jednym z najsłabszych wyników od lat. Jednocześnie obserwuje się spadek rotacji pracowników. Mniej osób decyduje się na zmianę pracy, ale nie wynika to z poprawy warunków, lecz z rosnącej niepewności.

Powstaje zjawisko określane jako zamrożony rynek pracy. Firmy nie zwalniają masowo pracowników, ale jednocześnie ograniczają rekrutację. To ogranicza możliwości awansu i wzrostu wynagrodzeń, które są kluczowe dla poprawy sytuacji finansowej gospodarstw domowych.

Nieruchomości coraz bardziej poza zasięgiem

Rynek nieruchomości stał się jednym z największych wyzwań dla klasy średniej. Od 2020 roku mediana cen domów wzrosła o około 28%, a jednocześnie stopy procentowe kredytów hipotecznych wzrosły z około 3% do nawet 6%.

Efekt jest jednoznaczny. Aby kupić przeciętny dom, potrzeba dziś dochodu na poziomie około 120 tysięcy dolarów rocznie, podczas gdy mediana dochodów gospodarstw domowych wynosi około 85 tysięcy dolarów.

W konsekwencji rośnie wiek pierwszego zakupu nieruchomości. Obecnie wynosi on około 40 lat, podczas gdy dekadę temu było to około 30 lat. Zdaniem rynku oznacza to nie tylko opóźnienie zakupu, ale przede wszystkim opóźnienie budowy majątku, który w dużej mierze opiera się na nieruchomościach.

Dane pokazują, że właściciele nieruchomości posiadają majątek wielokrotnie większy niż osoby wynajmujące. To pogłębia nierówności i zwiększa różnice między grupami dochodowymi.

Co to oznacza dla gospodarki i inwestorów

Obserwowane zjawiska wskazują na głębszą zmianę strukturalną. Klasa średnia nie znika w klasycznym rozumieniu, ale ulega rozwarstwieniu. Część gospodarstw przechodzi do wyższych grup dochodowych, jednak znaczna część pozostaje w stagnacji lub traci realną siłę nabywczą.

Pojawia się także zjawisko określane jako finansowy nihilizm. Coraz więcej osób traci wiarę w tradycyjne ścieżki budowania majątku, takie jak oszczędzanie czy inwestowanie długoterminowe. W efekcie rośnie skłonność do podejmowania ryzykownych decyzji finansowych.

Wnioski i możliwe scenariusze

W krótkim terminie gospodarka może pozostać stabilna, ale pod powierzchnią narastają napięcia. Jeśli presja kosztowa utrzyma się, a rynek pracy nie przyspieszy, realne dochody gospodarstw domowych będą dalej spadać.

W średnim terminie kluczowe będą trzy czynniki:

• kierunek polityki monetarnej, szczególnie decyzje Rezerwa Federalna

• stabilizacja cen energii i surowców

• poprawa dynamiki wynagrodzeń i mobilności na rynku pracy

Zdaniem ekonomistów, bez wyraźnego wzrostu dochodów realnych i odbudowy oszczędności, presja na klasę średnią może się utrzymać przez kolejne lata.